Skip to content

මෙවලම් - 3. page

මේ කව්ද? මොනවද කරන්නේ?

ඡායාරූපය: The Inquirer අනුග්‍රහයෙනි

මේ තමයි Michel Xhaard, වෘත්තියෙන් වෛද්‍යවරයෙක්. දුම් පයිප්පත් බොනවා.

ඉතින් මොහුගැන ලියන්න හිතුවේ ඔහු ලිනක්ස් භාවිතා කරන්නන් වෙනුවෙන් අද්විතීය සේවයක් කර තිබීමයි. ඔබ දන්නවා ඇති ලිනක්ස් වල වෙබ්කෑම් සහ අනෙකුත් USB වීඩියෝ කැමරා සහාය දැක්වීමේදී සෑහෙන පසුබෑමක් තිබූ බව. ඉතින් මේ තත්වය මුළුමනිනම පාහේ වෙනස් කිරීමට සමත් වූ තනි පුද්ගලයා තමයි ඉහල ඡායාරූපයේ ඉන්නේ. ඔහු ඒ දේ කලේ කැමරා නිෂ්පාදකයන්ගේවත් ලිනක්ස් බෙදාහරින්නන්ගේවත් කිසිම සහායකින් තොරව තනිවම වීම තමයි මෙහි ඇති විශේෂත්වය.

දැනට මොහු විසින් නිමැවූ GSPCA/SPCAXXX ධාවකය සහාය දක්වන කැමරා ගණන 350 කටත් අධිකයි!!!

මොහු ගැන The Inquirer සඟරාවේ පලවූ මේ ලිපියත් බලන්න.

මා දකින විදිහට මොහුගේ මේ විශිෂ්ට දායකත්වය තවත් ඉස්මතු වෙන්නේ මයික්‍රොසොෆ්ට් වැනි සමාගම් මෙන්න මේ වගේ නිර්ලජ්ජිත ක්‍රියා කාරකම් කරන කොටයි.

(Visual Studio ගෙඩි පිටින් BlueJ කොපි කිරීම සහ ඉන්පසු එයට පේටන්ට් ඉල්ලීම)

(මයික්‍රොසොෆ්ට්, ඔවුන්ගේ පේටන්ට් 235ක් විවෘත මෘදුකාංග මගින් භාවිතා කර ඇති බව ප්‍රකාශ කිරීම සහ ඒ මොනවාදැයි ප්‍රකාශ නොකිරීම)

GSPCA කර්නල් මොඩුලය ෆෙඩෝරා සඳහා ස්ථාපනයට සඳහා පහත විධානය දෙන්න.

“sudo yum install gspca”


ලිව්නා මූලය සක්‍රීය කල යුතුයි.

Maxima – සහ කොන් හතරේ තොප්පිය

මේ රූපයේ තියෙන්නේ මොකද්ද? කොන් හතරක්ම තියෙන කව්බෝයි තොප්පියක ත්‍රිමාන සැකිල්ලක්ද?

 

thoppiya

මේ කතා කරන්නේ තොප්පි ගැනවත් කව්බෝයිලා ගැනවත් නෙවෙයි, මැක්සිමා (Maxima) ගැනයි. මැක්සිමා (Maxima) කියන්නෙ මැක්සිමම් (maximum) කියන වචනයේ බහුවචනයයි. මේ නමින්ම හැඳින්වෙන මෘදුකාංගයකුත් තිබෙනවා. අද මාතෘකාව ඒකයි.

මැක්සිමා කියන්නේ ගණිතමය මෘදුකාංගයකුයි. අංක ගණිතය වගේම වීජ ගණිතයටත් එකසේ භාවිතා කල හැකියි. රුපියල් ලක්ෂ ගණනක් මිල වෙන මේප්ල්, මැතමැටිකා වැනි වානිජ ගණිතමය මෘදුකාංග වල පහසුකම් සියල්ලක්ම පාහේ මෙහිත් අඩංගු වෙනවා. ඉතින් ඉහත රූපයේ තියෙන්නේ “z = cos( x^2 + y^2)” යන ත්‍රිමාන වක්‍රය මැක්සිමා අඳිනා ආකාරයයි.

ඔබත් උසස් පෙල සඳහා ගණිතය හදාරා ඇත්නම් අනුකලනය කර ඇතුවා නිසැකයි. අපි මදක් අමාරු අනුකලනයක් සලකමු.

integration2

 

මේ තියෙන්නේ මැක්සිමා මෙම ඉහත දිස්වන ගැටළුව විසඳන අයුරුයි.

 

integration

පහත දැක්වෙන්නේ වීජීය ප්‍රකාශනයක් මැක්සිමා සුළු කරනා ආකාරයයි.

simplification

ඇත්තෙන්ම මැක්සිමා කියන්නේ චිත්‍රක මුහුණතක් (GUI) සහිත මෘදුකාංගයක් නෙවෙයි. ඔබ මේ දකින තිරපිටපත් ලබාගෙන ඇත්තේ wxMaxima නම් වූ මැක්සිමාහි GUI මෙවලම භාවිතයෙනුයි.

ෆෙඩෝරා සඳහා මැක්සිමා සහ wxMaxima ස්ථාපනය ඉතා ලෙහෙසියෙන් කර ගැනීමට පහත විධානය දෙන්න.

 

“sudo yum install maxima wxMaxima gnuplot”

ඔබ මේ ගණිතමය මෘදුකාංග ගැන උනන්දුවක් දක්වන්නෙක් නම් තවත් විවෘත සහ නොමිල මෘදුකාංග දෙකක් වන් ඔක්ටේව් (Octave) සහ ස්කයිලැබ් (Scilab) මෘදුකාංග ගැනත් විමසිලිවත් වන්න.

Screenshot-wxMaxima 0.7.4 [ unsaved_ ]
Screenshot-Gnuplot-1

රූපය: wxMaxima සහ z =sin(xy) වක්‍රය

CDMA සහ ජංගම දුරකථන ලිනක්ස් සමග සම්බන්ධ කරමු

ෆෙඩෝරා ඇතුලු ඕනෑම ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක සම්පූර්ණ ප්‍රයෝජනයම ගැනීමට නම් ඉන්ටර්නෙට් සම්බන්ධතාවක් අත්‍යාවශ්‍යයි. මේකට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිරතුරුවම යාවත්කාලීන වීමත්, ලිනක්ස් මෘදුකාංග සියල්ලක්ම පාහේ බෙදාහැරෙන ප්‍රධාන මාධ්‍යය ඉන්ටර්නෙට් එක වීමත් තමයි.

තවමත් බොහෝ දෙනෙක් ඉන්ටර්නෙට් හා සම්බන්ධ වෙන්නේ dial-up සම්බන්ධතා භාවිතා කරලයි. ඉතින් අපි ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ස්ථාපනය කර පලමුවෙන්ම කරන්නේ තමන්ගේ දුරකථනය මෝඩම් එකක් ලෙස ස්ථාපනය කර ගැනීමට තැත් කිරීමයි. මේ සම්බන්ධතාව ජංගම දුරකථනයක් හෝ  CDMA ගෘහස්ත දුරකතනයක් හෝ සාමාන්‍ය රැහැන් දුරකතනයකට ඇමුණූ මෝඩමයක් වීමට පුලුවන්.

ඉතින් අපි මේ ස්ථාපනය කරගන්නා ආකාරය සලකා බලමු.

ඔබ භාවිතා කරන්නේ USB සම්බන්ධතාවක් ඇති ජංගම දුරකතනයක් හෝ CDMA දුරකතනයක් නම්

  1. ඔබ root ලෙස පරිගණකයට ලොග්වන්න. (sudo වුවත් භාවිතා කල හැකියි)
  2. දුරකථනය පරිගණකයට සම්බන්ධ කරන්න
  3. "dmesg | tail" යන විධානය දෙන්න. මෙහිදී ඔබේ දුරකථනය හඳුනාගෙන එයට අදාල driver එක මෙහෙයුම් පද්ධතිය ස්ථාපනය කර ගත්තාදැයි පිරික්සිය හැකියි. උදාහරණයක් ලෙස මගේ LG K200 ජංගම දුරකථනය සඳහා ඉහත විධානයේ ප්‍රතිචාරය වූයේ

    usb 2-2: new full speed USB device using uhci_hcd and address 7
    usb 2-2: configuration #1 chosen from 1 choice
    cdc_acm 2-2:1.1: ttyACM0: USB ACM device

  4. ඉහත විධානයෙන් කරනුයේ අප kernel messages ලෙස හඳුන්වන තොරතුරු වල අවසාන කොටස (| tail මගින් ) දර්ශනය කරවීමයි. ඉතින් මෙහි වැදගත්ම කොටස වන්නේ "ttyACM0: USB ACM device" යන්නයි.  මෙහිදී දුරකථනය ttyACM0 ලෙස නම්වූ serial device එකක් ලෙස ලිනක්ස් මගින් ස්ථාපනය කර ගෙන තිබෙනවා. ඔබ වින්ඩෝස් වලට හුරු අයෙක් නම් මෙය සමාන වන්නේ දුරකථනය COM3, COM4 වැනි serial device එකක් ලෙස ස්ථාපනය වීමටයි.
  5. දැන් දැනටමත් ඔබේ පරිගණකයේ Dial-up Networking සහාය ස්ථාපනය වී ඇතිදැයි බලන්න. ෆෙඩෝරා වල නම් මේ සඳහා Applications->Add/Remove Software ->Base System ->Dial-up Networking Support ස්ථාපනය වී තිබිය යුතුයි. මෙහිදී ස්ථාපනය වන වැදගත්ම මෙවලම නම් wvdial යන්නයි.
  6. දැන් ෆෙඩෝරා වල System->Administration->Network වෙත යන්න. එවිට දිස්වන පහත දැක්වෙන සංවාද කවුළුවේ New ක්ලික් කරන්න.

    screenshot-network-configuration

  7. ඉන්පසු නව Modem Device එකක් තෝරා ගන්න. මෙහිදී ලැබෙන පහත පෙනෙන සංවාද කවුළුවේ ඔබට ඉහත 4වැනි පියවරේ ලැබුණු serial device එක (ttyACM0) එක තෝරාගන්න.

    screenshot-add-new-device-type-2

  8. ඉතිරිය ඔබටම පැහැදිලි වෙයි. මෙහිදී කල යුත්තේ ඔබේ ඉන්ටර්නෙට් සබඳතාවේ තොරතුරු ඇතුල් කිරීමයි. ඉන්පසු සියල්ල සාර්ථක නම් පහත රූපයේ ආකාරයට නව PPP device එකක් (ppp0) ස්ථාපනය වී තිබිය යුතුයි.

    screenshot-network-configuration-1

  9. දැන් එම නව PPP device එක මත ක්ලික් කර Activate කිරීමෙන් ඔබට ඉන්ටර්නෙට් හා සබැඳි විය හැකියි.

ඔබ භාවිතා කරන්නේ සාමාන්‍ය serial interface සහිත External Modem එකක් හෝ දුරකථනයක් නම්

  1. මෙහිදී dmesg වලින් පලක් නැහැ. නමුත් ඔබ කල යුත්තේ ඔබ මොඩමය සවි කරන සීරියල් පෝට් එක බලා ගැනීමයි. සාමාන්‍යයෙන් වින්ඩෝස් වල COM1 වූ පලමු පෝට් එක ලිනක්ස් වල හැඳින්වෙන්නේ /dev/ttyS0 නමිනුයි. COM2 නම් /dev/ttyS1 නමිනුයි.
  2. දැන් ඉහත උපදෙස් මාලාවේ 6වෙනි පියවරේ සිට ඔබට ඉදිරියට ගිය හැකියි.එකම වෙනස නම් තෝරාගත යුතු serial device එක /dev/ttyS0 හෝ /dev/ttyS1 වීමයි.

ස්කයිපි (Skype) අලුත් වෙලා

ස්කයිපි ලිනක්ස් අලුත් වෙලා 2වැනි වෙලුමට. දැන් වෙබ්කෑම් සහායත් දක්වනවා. ඉන්ටර්නෙට් ඇමතුම් වල තත්වය වින්ඩෝස් වලට සමානයි. ලිනක්ස් භාවිතා කරන්නන්ට ඇති හොඳම ඉන්ටර්නෙට් ඇමතුම් ලබාගත හැකි මෘදුකාංගය දැන් ඉතින් අවිවාදයෙන්ම ස්කයිපි තමයි.

ස්කයිපි ස්ථාපනයට ප්‍රථමයෙන් ස්කයිපි භාවිතා කරන QT4 ලයිබ්‍රරිය “sudo yum install qt4 qt4-x11” විධානය දීමෙන් ස්ථාපනය කරගන්න.

ඉන්පසු http://www.skype.com/intl/en/download/skype/linux/choose/ වෙතින් ෆෙඩෝරා 7 සඳහා ඇති වෙලුම බාගත කරගන්න.

දැන් ලැබෙන rpm ගොනුව ධාවනයෙන් හෝ “sudo rpm -Uhv skype-2.0.0.xx-fc5.i586.rpm” විධානය දීමෙන් ස්කයිපි ස්ථාපනය කර ගත හැකියි.

ඔබ ෆෙඩෝරා 8 භාවිතා කරන්නෙක් නම් සමහරවිට ඔබට ශ්‍රව්‍ය වාදනයේ මෙන්ම ග්‍රහණයේත් (audio playback, audio capturing) ප්‍රශ්න ඇතිවීමට පුලුවන් පල්ස්ඔඩියෝ නිසා. ඔබට ශබ්දය ඇසෙන්නේ හෙඩ්ෆෝන් එකේ එක් පසෙකින් පමණක් නම් පහත රූපයේ ආකාරයට Sound In සහ Sound Out devices plughw:Intel,0 ලෙස සකස් කරන්න. එසේ කලවිටත් මයික්‍රොෆෝන් සහාය නැත්නම් ප්‍රශ්නය ඇත්තේ පල්ස්ඔඩියෝ වලයි.

ඔබට පල්ස්ඔඩියෝ අත්‍යාවශ්‍ය (මටනම් නැහැ) නැත්නම් ඉවත් කරන්න. වැඩි විස්තර සඳහා https://linux.wellassa.org/2007/11/pulseaudio.html බලන්න. ඉන්පසු Sound In සහ Sound Out devices, default ලෙස සැකසූ විට ඔබේ ප්‍රශ්නය නිරාකරණය වෙයි.

ස්කයිපි වල වෙබ්කෑම් සහාය ගැන මෙන්ම ලිනක්ස් එක්ක වෙබ්කෑම් සහ MiniDV සහ අනෙකුත් වීඩියෝ කැමරා සම්බන්ද කරන ආකාරය ගැන ලිපියක් ලඟදීම බලාපොරොත්තු වන්න.

ෆෙඩෝරා වලට Download Manager (බාගත පරිපාලක)

ලිනක්ස් සඳහා ඔබ භාවිතා කරනා බාගත පරිපාලකය කුමක්ද? මගේ ප්‍රියතම මෙවලම් දෙකක් තමයි ඩවුන් දෙම් ඕල් (DownThemAll!) සහ මල්ටිගෙට් (Multiget) මෙයින් ඩවුන් දෙම් ඕල් කියන්නේ ෆයර්ෆොක්ස් එක්ස්ටෙන්ෂන් එකක්. මෙය ෆයර්ෆොක්ස් 2 සමග මෙන්ම ෆයර්ෆොක්ස් 3 බීටා 3 සමගත් හොඳින් ක්‍රියා කරනවා. නමුත් ෆයර්ෆොක්ස් 3 බීටා 4 සමගනම් තවම ක්‍රියා කරන්නේ නැහැ.

නමුත් මීට වඩා ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් වැඩි තනිව ක්‍රියා කරන බාගත පරිපාලකයක අවශ්‍යතාව සමහරවිට අපිට මතු වෙනවා. මල්ටිගෙට් කියන්නේ ලිනක්ස් සඳහා ඇති ඉතා හොඳ බාගත පරිපාලකයක්. මෙය වින්ඩෝස් සඳහා අපි කවුරුත් දන්නා විශිෂ්ට මෘදුකාංගයක් වන ෆ්‍රී ඩවුන්ලෝඩ් මැනේජර් (Free Download Manager) හා යම් තරමකට සන්සන්දනාත්මකයි. (ෆ්‍රී ඩවුන්ලෝඩ් මැනේජර් විවෘත මෘදුකාංගයක් වුවත් එය භාවිතා කරන වින්ඩෝස් මෙවලම් නිසා ලිනක්ස් සඳහා පරිවර්තනය අසීරුයි)

රූපය: මල්ටිගෙට් අතුරුමුහුණත

මල්ටිගෙට් ෆෙඩෝරා සඳහා ස්ථාපනය “sudo yum install multiget” විධානය දීමෙන් සිදුකර ගට්ත හැකියි.

VirtualBox – මගේ ප්‍රියතම අතථ්‍ය යන්තරේ

ඔබ ලිනක්ස් සඳහා ඇති අතථ්‍ය යන්ත්‍ර (Virtual Machines) ගැන උනන්දුවක් දක්වනවාද? අතථ්‍ය යන්ත්‍රයක් කිව්වාම බොහෝ දෙනෙකුගේ මතකයට නැගෙන්නේ VMware, Qemu වැනි විසඳුම් තමයි. වින්ඩෝස් සඳහා නම් Microsoft Virtual PC ත් තියෙනවා. නවතම ක්‍ෂුද්‍රසකසන (Microprocessors) අතථ්‍යකරණ සහාය දෘඩාංග මට්ටමින්ම (Hardware Virtualization) දක්වන නිසා මේ අතථ්‍ය යන්ත්‍ර දැන් පෙරට වඩා ඉතා වේගවත්.

VirtualBox කියන්නේ තවත් අතථ්‍ය යන්ත්‍ර විසඳුමක්. ලිනක්ස් සඳහා මෙන්ම වින්ඩෝස් සඳහාත් වෙලුම් පවතිනවා. ඉහත කී අතථ්‍ය යන්ත්‍ර වල ඇති සියලුම විශේෂාංග කැටි කරගත්ත VirtualBox විවෘත කේත මෘදුකාංගයක්. මා ෆෙඩෝරා සමග VirtualBox දැන් කලක පටන්ම භාවිතා කරනවා.

මා භාවිතා කර ඇති අතථ්‍ය යන්ත්‍ර අතුරින් භාවිතාව පහසුම හා වේගවත්ම විසඳුම වන්නේ VirtualBox. ස්ථාපනය සහ භාවිතාව ඉතාම පහසුයි. ඉතින් ඔබටත් තවත් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් අත්හදා බැලීම වැනි අතථ්‍ය යන්ත්‍ර විසඳුමක් අවශ්‍ය විට VirtualBox යොදා ගන්න. VirtualBox, Qemu සහ VMware ගැන සන්සන්දනයක් සඳහා පහත යොමුව පිරික්සන්න.

http://www.linux-gamers.net/modules/smartsection/item.php?itemid=56

රූපය: VirtualBox ෆෙඩෝරා මෙහෙයුම් පද්ධතිය තුල වින්ඩෝස් 2000 මෙහෙයුම් පද්ධතිය ධාවනය කරමින්.



රූපය: VirtualBox අතුරුමුහුණත්

VirtualBox
ස්ථාපනය සඳහා පහත යොමුවට යන්න.

http://www.virtualbox.org/wiki/Downloads

ගූගල් ඩෙස්ක්ටොප් – සෙවුම් සහ දිවැවුම්

වසර 2004 දි විතර කරලියට ආව ගූග්ල් ඩෙස්ක්ටොප් සෙවුම් යන්ත්‍රය වින්ඩෝස් සඳහා නම් ඉතාම ජනප්‍රියයි. කොතරම් ජනප්‍රිය වුනාද කියනවනම් මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමටත් ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික සෙවුම් යාන්ත්‍රණය වෙනුවට වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් සර්වර් 2008 සමග මීට ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් සමාන වින්ඩෝස් සර්ච් නම් මෙවලමක් හඳුන්වා දුන්නා.

මෙහි තිබෙන වාසිය තමයි ඔබේ පරිගණකයේ තිබෙන ගොනු, ස්ථාපිත මෘදුකාංග මෙන්ම ඉන්ටර්නෙට් එකද එකම අතුරුමුහුණතකින් සෙවීමට හැකිවීමයි. ගූග්ල් ඩෙස්ක්ටොප් ගොනු සෙවීමට විතරක් නෙවෙයි අපිට අවශ්‍ය මෘදුකාංග ඉතා ඉක්මනින් ධාවනය කිරීම සඳහාත් යොදාගන්න පුලුවන්. මෙය භාවිතා කරන සෙවුම් යන්ත්‍රය ඉතාම වේගවත්. පරිගණකය පිළිබඳ තොරතුරු සූචිකරණය (Indexed) කර භාවිතා කරන නිසා ලබා දෙන ප්‍රතිඵලත් විස්තර සහිතයි.

රූපය: ගූග්ල් ඩෙස්ක්ටොප් මගින් ගොනු සෙවීම, විස්තර සහිත ප්‍රතිඵල පිරික්සන්න

ගූග්ල් ඩෙස්ක්ටොප් මෙවලම ලිනක්ස් සඳහා මුදාහැරුණේ 2007 ජුනි මාසයේදි විතර. මේ මාස කිහිපය තුලදිම එය ලිනක්ස් සඳහා නැතුවම බැරි මෘදුකාංගයක් වෙලා. ඇත්තෙන්ම ලිනක්ස් සඳහා ගූග්ල් දායක්ත්වය ප්‍රශංසනීයයි.

ගූග්ල් ඩෙස්ක්ටොප් ලිනක්ස් වල අගය වැඩිකරනවා තවත් විදිහකින්. ඒ තමයි ඉතා කාර්‍යක්ෂම මෘදුකාංග ධාවකයක් (Application Launcher) ලෙස ක්‍රියා කිරීමෙන්. ඇත්තෙන්ම කාර්යක්ෂම මෘදුකාංග ධාවකයක් නූතන ඩෙස්ක්ටොප් එකක අනිවාර්ය අංගයක්. වින්ඩෝස් සඳහා ලෝන්චි (Launchy) මෙන්ම මැක් (Mac OS) සඳහා කිවික් සිල්වර් (QuickSilver) වැනි ආකර්ශනීය මෙවලම් තිබුණත් ලිනක්ස් තරමක් පසුපසිනුයි සිටියේ. නමුත් ගූග්ල් ක්ෂණික සෙවුම් කවුළුව (Quick Search Box) මේ අඩුව සෑහෙන දුරකට පුරවනවා. ඔබට අවශ්‍ය ගොනු සෙවීම මෙන්ම මෘදුකාංග ධාවනයත් මූසිකය අල්ලන්නේ නැතිවම කරගත හැකියි.

රූපය: ගූග්ල් ක්ෂණික සෙවුම් කවුළුව – CTRL+CTRL එබීමෙන් දියත් කරන්න

ෆෙඩෝරා සඳහා ගූග්ල් ඩෙස්ක්ටොප් පිහිටුවාගැනීමට පහත සබැඳියට යන්න.

හැබැයි ඉතින් ගූග්ල් වින්ඩෝස් වෙලුමේ ඇති ගූග්ල් ආයිත්තම් (Gadgets – ගැජට්ස් ) නම් තවමත් ලිනක්ස් සඳහා නිකුත් කර නැහැ. නුදුරු අනාගතයේදීම ඒ සඳහා සහායත් ලැබෙයි කියලා අපි හිතමු. ඒ වෙනතුරු අපිට gDesklets, superKaramba හෝ Screenlets භාවිතා කල හැකියි. වැඩි විස්තර ඉදිරි සටහනකින් බලාපොරොත්තු වෙන්න.


Yum මගින් මෘදුකාංග ස්ථාපනය

ඔබට අවශ්‍ය මෘදුකාංගයේ නම දන්නවනම් ඉතා ලෙහෙසියෙන්ම එය ස්ථාපනය කර ගැනීම සඳහා yum (යම්) භාවිත කල හැකියි. මදක් පුරුදු වූ විට Yum මගින් මෘදුකාංග ස්ථාපනය Applications-> Add/Remove Software යන විධානයෙන් ක්‍රියාත්මක වන පිරුට් (Pirut) භාවිතයට වඩා ඉතා පහසුයි. (ඇත්තෙන්ම පිරුට් කියන්නේ යම් වලට අනුගත කල GUI එකක්)

යම් මගින් පෙරනිමියෙන් ස්ථාපනය කල හැක්කේ ෆෙඩෝරා නිල මෘදුකාංග පමනයි. ඉතින් තෙවන පාර්ශවීය මෘදුකාංග ස්ථාපනය සඳහා ලිව්නා ( http://rpm.livna.org/ ) වැනි අඩවියක් යම් සඳහා සක්‍රීය කලයුතු වෙනවා. ෆෙඩෝරා 8 වලදී නම් ලිව්නා, යම් සඳහා ස්ථාපනයට http://rpm.livna.org/livna-release-8.rpm යන rpm බහාලුම ඔබේ පද්ධතියේ ස්ථාපනය කරගන්න.


sudo rpm -Uhv http://rpm.livna.org/livna-release-8.rpm

ෆෙඩෝරා 9 සඳහා

sudo rpm -Uhv http://rpm.livna.org/livna-release-9.rpm