Skip to content

ශ්‍රව්‍ය ධාවක

ග්නු ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය පද්ධතීන් පරීක්ෂාව

ඔබ වින්ඩෝස් භාවිතා කර ඇත්නම් DirectX Diagnostic මෙවලම භාවිතා කර ඇතිවාට නිසැකයි. මෙහිදී ඔබේ පරිගණකයේ ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය පද්ධතීන්හි ක්‍රියාකාරීත්වය පරීක්ෂා කිරීමට පුලුවන්. විශේෂයෙන්ම මෘදුකාංගයක් මගින් ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය දෘඩාංග ඍජුවම භාවිතා කිරීමේ හැකියාව (Direct Hardware Access) නැතහොත් Hardware Acceleration පරීක්ෂා කිරීමටත් මේ DirectX Diagnostic මෙවලමෙන් පුලුවන්. ඉතින් මේ මෙවලමේ පහසුකම් ලිනක්ස් වලින් ලබා ගන්නා අයුරු සලකා බලමු.

පලමුවෙන් හඳුන්වාදෙන මෙවලම තමයි gstreamer-properties. මෙය ඔබේ ෆෙඩෝරා ඩෙස්ක්ටොප් පරිගණකයක (උබුන්ටු/ඩේබියන් වල වුවත්) පෙරනිමියෙන්ම ස්ථාපිතවී ඇති මෘදුකාංගයක්. ධාවනය සඳහා ග්නොම් අග්‍රයේ “sudo gstreamer-properties” යන විධානය දෙන්න.මෙහිදී ඔබට පහත පෙනෙන “Multimedia System Selector” සංවාද කවුළුව දිස්වෙනු ඇති.

මෙම මෙවලම ප්‍රධාන වශයෙන්ම භාවිතා කරන්නේ gstreamer නම්වූ ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය යාන්ත්‍රණය භාවිතා කරන මෘදුකාංග වල (gstreamer යනු ග්නොම් හි පෙරනිමි ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය යාන්ත්‍රණයයි) පෙරනිමි සැකසීමටයි. නමුත් මෙම මෙවලමට එක් එක් ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය පද්ධතීන් පරීක්ෂා කිරීමේ හැකියාවත් සතුයි.මෙමගින් පරීක්ෂා කල හැකි පරීක්ෂාවන්: (මෙම පරීක්ෂා ඔබේ පරිගණකයේ ස්ථාපිත ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය ප්ලගින අනුව වෙනස් විය හැකියි.)

  • ALSA, OSS, Pulseaudio වැනි ශ්‍රව්‍ය ප්‍රතිදාන සහ ප්‍රදාන පද්ධතීනුත් (Sound ouput & Input);
  • XV, SDL, XShm, X11 වැනි දෘෂ්‍ය ප්‍රතිදාන පද්ධතීන්
  • V4L, V4L2 යන දෘෂ්‍ය ප්‍රදාන පද්ධතීන්

රූපය: දෘෂ්‍ය ප්‍රතිදාන පරීක්ෂාවක්

ඉහත පරීක්ෂා සමහරකින් ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය දෘඩාංග ඍජුවම භාවිතා කිරීමේ හැකියාව (Direct Hardware Access)පිරික්සීමත් කෙරෙනවා (උදා. XV, SDL, ALSA සහ V4L2). මේ පරීක්ෂා කිරීම ඉතා ලෙහෙසියි. කලයුත්තේ අවශ්‍ය ප්‍රතිදාන හෝ ප්‍රදාන ප්ලගිනය තෝරා ටෙස්ට් බොත්තම එබීම පමණයි.

ඉහත පරීක්ෂාවන්ගේ නැති තවක් එක් අත්‍යාවශ්‍ය දෘෂ්‍ය පරීක්ෂාවක් තිබෙනවා. ඒ තමයි GLX/OpenGL පරීක්ෂාව. විශේෂයෙන්ම ඔබට ත්‍රිමාණ (3D) පරිගණක ක්‍රීඩා ආදිය ධාවනය කිරීමට නම් GLX Direct Rendering සහ OpenGL DRI සහාය අත්‍යාවශ්‍යයි. මේ පරීක්ෂාව සඳහා “sudo glxinfo” විධානය දෙන්න. මෙහිදී ඔබට ඔබේ දෘෂ්‍ය කාඩ්පත මගින් සහාය දක්වන සියළුම GLX සහ OpenGL එක්ස්ටෙන්ෂන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගත හැකියි. ඔබේ දෘෂ්‍ය කාඩ්පත සඳහා සරල OpenGL පරීක්ෂාවක් කිරීමට “glxgears” විධානය දෙන්න.

පහත දක්වා ඇති සරල ෂෙල් ස්ක්‍රිප්ට් එක මගින් ඔබේ දෘෂ්‍ය දෘඩාංග සඳහා OpenGL benchmark එකක් කිරීම සහ ඔබේ දෘෂ්‍ය පද්ධතියේ තොරතුරු සැකෙවින් ලබාගත හැකියි.

  • පලමුව මෙතැනින් bench.sh ගොනුව බාගත කරගන්න.
  • ඉන්පසු ගොනුව බාගත වූ ඩිරෙක්ටරියේ සිට “sudo sh bench.sh” විධානය දීමෙන් එය ධාවනය කරන්න.

එමෙන්ම Quake -III වැනි 3D ක්‍රීඩා මගින්ද සවිස්තර OpenGL පරීක්ෂාවක් කල හැකියි.

රූපය: glxgears පරීක්ෂාව්

අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ ඔබ භාවිතා කරන්නේ Nvidia හෝ ATI Radeon දෘෂ්‍ය කාඩ්පතක් නම් ෆෙඩෝරා වල පෙරනිමියෙන් ස්ථාපනය වන ධාවකය (Video Driver) මගින් එහි උපරිම ප්‍රයෝජනය ගත නොහැකි බවයි. ඉතින් මේ සඳහා එම නිෂ්පාදකයින් විසින් සපයන Video Driver එක ස්ථාපනය කර ගත යුතුයි. මේ සඳහා පහත විධානය දෙන්න. (ප්‍රථමයෙන්ම ලිව්නා මූලය සක්‍රීය කිරීමට වග බලාගන්න)

ඔබ භාවිතා කරන්නේ Nvidia නම්

“sudo yum install kmod-nvidia”

ඔබ භාවිතා කරන්නේ ATI Radeon නම්

“sudo yum install kmod-ati”

මේ පිළිබඳ වැඩි විස්තර මෙතනින් බලන්න.

http://rpm.livna.org/rlowiki/LivnaSwitcher

ස්කයිපි (Skype) අලුත් වෙලා

ස්කයිපි ලිනක්ස් අලුත් වෙලා 2වැනි වෙලුමට. දැන් වෙබ්කෑම් සහායත් දක්වනවා. ඉන්ටර්නෙට් ඇමතුම් වල තත්වය වින්ඩෝස් වලට සමානයි. ලිනක්ස් භාවිතා කරන්නන්ට ඇති හොඳම ඉන්ටර්නෙට් ඇමතුම් ලබාගත හැකි මෘදුකාංගය දැන් ඉතින් අවිවාදයෙන්ම ස්කයිපි තමයි.

ස්කයිපි ස්ථාපනයට ප්‍රථමයෙන් ස්කයිපි භාවිතා කරන QT4 ලයිබ්‍රරිය “sudo yum install qt4 qt4-x11” විධානය දීමෙන් ස්ථාපනය කරගන්න.

ඉන්පසු http://www.skype.com/intl/en/download/skype/linux/choose/ වෙතින් ෆෙඩෝරා 7 සඳහා ඇති වෙලුම බාගත කරගන්න.

දැන් ලැබෙන rpm ගොනුව ධාවනයෙන් හෝ “sudo rpm -Uhv skype-2.0.0.xx-fc5.i586.rpm” විධානය දීමෙන් ස්කයිපි ස්ථාපනය කර ගත හැකියි.

ඔබ ෆෙඩෝරා 8 භාවිතා කරන්නෙක් නම් සමහරවිට ඔබට ශ්‍රව්‍ය වාදනයේ මෙන්ම ග්‍රහණයේත් (audio playback, audio capturing) ප්‍රශ්න ඇතිවීමට පුලුවන් පල්ස්ඔඩියෝ නිසා. ඔබට ශබ්දය ඇසෙන්නේ හෙඩ්ෆෝන් එකේ එක් පසෙකින් පමණක් නම් පහත රූපයේ ආකාරයට Sound In සහ Sound Out devices plughw:Intel,0 ලෙස සකස් කරන්න. එසේ කලවිටත් මයික්‍රොෆෝන් සහාය නැත්නම් ප්‍රශ්නය ඇත්තේ පල්ස්ඔඩියෝ වලයි.

ඔබට පල්ස්ඔඩියෝ අත්‍යාවශ්‍ය (මටනම් නැහැ) නැත්නම් ඉවත් කරන්න. වැඩි විස්තර සඳහා http://linux.wellassa.org/2007/11/pulseaudio.html බලන්න. ඉන්පසු Sound In සහ Sound Out devices, default ලෙස සැකසූ විට ඔබේ ප්‍රශ්නය නිරාකරණය වෙයි.

ස්කයිපි වල වෙබ්කෑම් සහාය ගැන මෙන්ම ලිනක්ස් එක්ක වෙබ්කෑම් සහ MiniDV සහ අනෙකුත් වීඩියෝ කැමරා සම්බන්ද කරන ආකාරය ගැන ලිපියක් ලඟදීම බලාපොරොත්තු වන්න.

ඉන්ටර්නෙට් රේඩියෝ – BMPx සහ ලාස්ට්.එෆ්.එම්

පුළුල් පරාස ඉන්ටර්නෙට් සම්බන්ධතාත් සමග ඉන්ටර්නෙට් එකෙන්ම ගුවන්විදිලිය ශ්‍රවණයත් රූපවාහිණිය නැරඹීමත් දැන් වැඩිවෙලා තිබෙනවා. මේ සටහන් කරන්නේ ඉන්ටර්නෙට් රේඩියෝ සහ සංගීතය ගැනයි.

ෆෙඩෝරා වාගේම අනෙකුත් ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධති සඳහාත් ඉතා ජනප්‍රිය ශ්‍රව්‍ය ධාවක දෙකක් තමයි ඇමරොක් (Amarok) සහ රිදම්බොක්ස් (Rythmbox). නමුත් මම කතාකරන්නේ මේ දෙකම ගැන නෙවෙයි. බී.එම්.පී.එක්ස් (BMPx) සහ ලාස්ට්.එෆ්.එම් (Last.FM) ගැන තමයි අද සටහන් කරන්නේ.

මුලින්ම ලාස්ට්.එෆ්.එම් ගැන කියනවානම් මේක සමාජ සංගීතයේ විප්ලවයක් කරපු සේවාවක්. මෙය යාහූ මියුසික් වැනි සේවාවක් සපයන අතරම එයට සම්බන්ධ වී ඇති භාවිතා කරන්නන්ගේ දත්ත ගබඩාවක් ලෙසින්ද ක්‍රියා කරනව. මෙහි ජනප්‍රියත්වයත් සමග දැනට භාවිතා වන සියළුම ශ්‍රව්‍ය ධාවක පාහේ ලාස්ට්.එෆ්.එම් සහාය ප්ලගින් මගින් දක්වනවා. ( වින්ඩෝස් මීඩියා ප්ලේයර්, ඇමරොක් මෙන්ම අයිටියුන්ස් පවා)

ලාස්ට්.එෆ්.එම් සමග සම්බන්ධ විය හැකි තවත් ධාවකයක් ඔවුන්ම හඳුන්වා දී තිබෙනවා. එය නම් කර ඇත්තේත් Last.fm නමින්මයි.

රූපය: last.fm ධාවකය

එසේම ලාස්ට්.එෆ්.එම් සේවාව සමග ඉතා හොඳින් සම්බන්ධ විය හැකි තවත් ධාවකයක් තමයි බී.එම්.පී.එක්ස් (BMPx). මෙම ධාවකයෙහි ආරම්භය ලිනක්ස් භාවිතාකරන්නන් හොඳින් දන්නා XMMS ට සම්භන්දයි. මෙයට ලස්ට්.එෆ්.එම් සේවාවට අමතරව ෂවුට්කාස්ට් (shoutcast) , අයිස්කාස්ට් (icecast) , පොඩ්කාස්ට් (podcast) මෙන්ම Jamendo සේවාවන් සමගත් සම්බන්ධ විය හැකියි.


රූපය: BMPx ධාවකය – කලාකරුගේ තොරතුරුත් සමග

රූපය: BMPx ධාවකය – තරුණයා.කොම් ෂවුට්කාස්ට් සේවාවට සම්බන්ධ වී ඇති අයුරු

ෆෙඩෝරා සඳහා ලාස්ට්.එෆ්.එම් RPM නිකුතුවක් නැතිමුත් මෙතැනින් උබුන්ටු deb පැකේජය බාගත කරගත හැකියි.. ඉන්පසු deb පැකේජය extract කර භාවිතා කල හැකියි. මෙය භාවිතා කරන්නේ නවතම qt4 අතුරුමුහුණතක් නිසා ඔබට සමහරවිට qt4 ස්ථාපනය කර ගැනීමටත් සිදුවේවි.
“sudo yum install qt4 qt4-config”

ෆෙඩෝරා සඳහා BMPx ස්ථාපනයට
“sudo yum install bmpx gstreamer-plugins-ugly gstreamer-plugins-bad”
යන විධානය ලබාදෙන්න.

Pulseaudio පහසුකමක්ද? හිසරදයක්ද?

ෆෙඩෝරා 8 සමග පෙරනිමියෙන්ම පිහිටුවා ඇති පල්ස්ඔඩියෝ (Pulseaudio) ඔබත් භාවිතා කලාද? ඔබ භාවිතා කරන සියලුම මෘදුකාංග (පරිගණක ක්‍රීඩා, ස්කයිප් ඇතුලුව) වල කරදරයකින් තොරව ශ්‍රවනය කිරීමට හැකිද? ෆෙඩෝරා 8 භාවිතා කරන සමහරෙකුට මෙයට පිලිතුර නැත යන්නයි. විශේෂයෙන්ම ඔබ ෆෙඩෝරා 8 පලමු ස්ථාපනයෙන් පසු ඉන්ටර්නෙට් ඔස්සේ යාවත්කාලීන කර නැත්නම් ඔබ මේ ගැටලුවට දැනටමත් මුහුණ පා සිටිනවා වෙන්නට පුලුවන්. එසේම ඔබ පරිගණයට සබැඳෙන්නේ සාමාන්‍ය පරිශීලකයෙක් නම් (non-root user) පල්ස්ඔඩියෝ ක්‍රියා නොකරන අවස්ථා තියෙනවා.

මේ ගැටළු සමනය කිරීමට පහත පුරුක් පිරික්සා බලන්න.

නමුත් මගේ පැනය නම් පල්ස්ඔඩියෝ ඔබට අවශ්‍යමද? පිලිතුර ඔබ භාවිතා කරන මෘදුකාංග හා දෘඩාංග මත වෙනස්වෙනවා. මගේ පිලිතුර නම් නැත යන්නයි. ඔබට එසැනින් සම්භන්ද (hot-pluggable) වෙන දෘඩාංග භාවිතාවට අවශ්‍ය නැත්නම්, එකවර ධාවනය වන මෘදුකාංග කිහිපයක ශබ්දය වෙන් වෙන්ව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය නැත්නම් ඔබට පල්ස්ඔඩියෝ භාවිතාවෙන් වැලකී සිටිය හැකියි.

පල්ස්ඔඩියෝ මුලුමනින්ම ඉවත්කරන්නේ නැතිව ALSA සඳහා ක්‍රියාවිරහිත කිරීමට පහත විධානය දෙන්න. (අල්සා යනු ලිනක්ස් භාවිතා කරන ප්‍රධානතම ශබ්ද පද්ධතියයි)
“sudo yum remove alsa-plugins-pulseaudio”

දැන් පරිගණකය නැවත පණගන්වන්න. දැන් ඉතින් පරණ පුරුදු ආකාරයටම සියළුම මෘදුකාංග ක්‍රියා කරනවා.

XMMS ශ්‍රව්‍ය ධාවකය

මගේ ප්‍රියතම ශ්‍රව්‍ය ධාවකය නම් XMMS යි. වින්ඩෝස් වලදී අපිට නැතුවම බැරි විනැම්ප් අතුරු මුහුණුතම ඇති XMMS විනැම්ප් ස්කින්ස් වලටත් සහාය දක්වනවා. ෆෙඩෝරා වලදී XMMS ස්ථාපනය කර ගැනීමට sudo yum install xmms xmms-mp3 ලෙස විධානය දෙන්න. xmms-mp3 වලින් තමයි MP3 ගොනු ධාවනයට සහාය දක්වන්නේ. (ලිව්නා අඩවිය yum සඳහා සක්‍රීය කිරීමට වග බලාගන්න)